Krok 1: Zdefiniuj Warunki Pracy

Jaka jest aplikacja? Turbina, generator, przenośnik, maszyna okrętowa? To determinuje podstawowe wymagania.

Jakie są obciążenia? Podaj siłę radialną (w Newtonach lub kilogramach). Pamiętaj o przeciążeniach dynamicznych – przy udarach mnóż przez współczynnik 1.5-3.

Jaka jest prędkość obrotowa? W obr/min. Dla prędkości liniowych podaj również średnicę czopa.

Jakie są warunki środowiskowe? Temperatura otoczenia, obecność wody, chemikaliów, pyłów, wibracji.

Jak wygląda smarowanie? Czy maszyna ma układ smarowania pod ciśnieniem? Jaki olej? Jaki przepływ? Jaka temperatura oleju?

Krok 2: Oblicz Naciski i Parametr PV

Nacisku powierzchniowy (p):
p = F / (d × L)
gdzie: F – obciążenie [N], d – średnica czopa [mm], L – długość łożyska [mm]

Prędkość obwodowa (v):
v = π × d × n / 60000
gdzie: d – średnica czopa [mm], n – prędkość obrotowa [obr/min]

Parametr PV:
PV = p × v

Dopuszczalne wartości dla różnych materiałów:

• Biały metal B83 (smarowanie hydrodynamiczne): do 3 MPa·m/s
• Brąz cynowy: 1.5-2.5 MPa·m/s
• Brąz aluminiowy: 2.0-3.5 MPa·m/s
• Tworzywa polimerowe (PTFE): 0.5-1.5 MPa·m/s

Krok 3: Dobierz Materiał Łożyskowy

Dla turbin, generatorów, szybkoobrotowych maszyn (n > 500 obr/min, smarowanie pod ciśnieniem):
→ Biały metal B83 – to standard, sprawdzone rozwiązanie.

Dla wolnoobrotowych maszyn ciężkich (n < 200 obr/min, wysokie obciążenia):
→ Brąz aluminiowy lub biały metal B16 (tańsza opcja).

Dla pracy w wodzie morskiej (statki, hydrotechnika):
→ Brąz aluminiowy – najlepsza odporność korozyjna.

Dla pracy bez smarowania lub z minimalnym smarowaniem:
→ Tworzywa polimerowe z PTFE lub brąz grafitowy.

Dla aplikacji z udarami i wstrząsami:
→ Brąz lub biały metal na stalowym korpusie (elastyczność systemu absorbuje udary).

Krok 4: Określ Geometrię

Stosunek L/d (długość do średnicy):

• Turbiny, maszyny precyzyjne: L/d = 0.6-1.0
• Maszyny ciężkie, wolne obroty: L/d = 0.4-0.6
• Bardzo wysokie prędkości: L/d = 1.0-1.5

Luz promieniowy:

• Łożyska hydrodynamiczne: 0.001-0.002 × średnica czopa
• Łożyska obciążone: 0.0005-0.001 × średnica czopa

Rowki smarne:

• Obciążenie stałe: 1 rowek osiowy w strefie odciążonej
• Obciążenie zmienne: rowki spiralne lub rozdzielone
• Smarowanie punktowe: kieszonki smarne

Nie Masz Pewności? Zapytaj Naszych Inżynierów

Dobór łożyska dla energetyki czy przemysłu ciężkiego to nie jest zadanie dla katalogu. Wymagana jest analiza inżynierska, czasem obliczenia metodą elementów skończonych, konsultacje z eksploatacją.